Instytut Twórczej Fotografii przy Wydziale Filozofii i Nauki Uniwersytetu Śląskiego w Opawie został założony w roku 1990. Obecnie, w Czechach, jest największym z sześciu wydziałów posiadających niezależny autorski program edukacyjny w dziedzinie fotografii. Może pochwalić się 180 studentami. W pierwszych latach jego działalności studenci pochodzili niemal wyłącznie z Czech i Słowacji. Dzisiaj około jedna trzecia z nich pochodzi z zagranicy i poza najliczniejszymi reprezentantami z Polski i Słowacji studiują reprezentanci z Niemiec, Stanów Zjednoczonych, Włoch, Francji, Chorwacji, Rosji, Ukrainy, Białorusi, i Japonii. Zespół Instytutu stanowią zarówno czescy pedagodzy, jak np. prof. Vladimír Birgus (Dyrektor Instytutu), Jindřich Štreit, Pavel Mára, Václav Podestát, Karel Poneš, Tomáš Pospěch czy Jiří Siostrzonek, jak również wykładowcy zagraniczni.
System studiów ITF jest uniwersalny. Szczególny nacisk położony jest na indywidualną kreację, praktyczne zajęcia z fotografii, a także na wykłady z historii i teorii fotografii. Rozbudowana kadra profesorów pozwala na zapoznanie się ze wszystkimi zagadnieniami, stylami, nurtami współczesnej fotografii. Instytut posiada własny magazyn internetowy poświęcony współczesnej fotografii (www.photorevue.com). Istnieje również strona z opublikowanymi pracami dyplomowymi (www.itf.cz).
Prezentowana w Warszawie wystawa jest próbą pokazania aktualnych tendencji dominujących w twórczości studentów ITF. Przybierają one różnorodne formy wypowiedzi od: komputerowo manipulowanych zdjęć, subiektywnego dokumentu, próby łączenia dokumentu i aranżowanej fotografii, poprzez portrety, dzienniki fotograficzne, aż po działania intermedialne i fotografię artystyczną. Istnieją one równoprawnie obok siebie, bez dominacji którejkolwiek z nich. Częścią wspólną jest akcent położony na konsekwentną pracę z danym tematem, osobiste autorskie zaangażowanie i doskonałość technicznego wykonania.
Portret to jeden z ważniejszych tematów podejmowany przez studentów Instytutu. Szczególne miejsce zajmuje w twórczości Jaroslava Kociana. W cyklu „Siostry” poprzez delikatne sugestie otoczenia społecznie umiejscawia portrety sióstr. W gestach i wyrazach twarzy fotografowanych kobiet widać wyraźnie pokoleniowe i psychologiczne powiązania. Cykl wycyzelowanych artystycznie portretów przyjaciół, wzmocniony konfrontacją z detalami ich otoczenia stworzyła Hana Pokorná. Student piątego roku Andrej Balco na początku 2007 roku wygrał prestiżowe stypendium IPRN EU Culture w Brazylii. I jakkolwiek punkt wyjścia jego „brazylijskiej twórczości” jest ciągle zakotwiczony w tradycyjnych wartościach barwnego dokumentu, fotograficzny rękopis stopniowo zyskuje indywidualność i ma coraz silniejsze oddziaływanie. Nie szukając siły wyrazu w brazylijskim „stylu”, pozostaje pod jego ogromnym wpływem. Motywem cyklu „Domesticas” jest codzienne życie kobiet i mężczyzn służących w brazylijskich domach. Fotografie są skonfrontowane z portretami ich pracodawców z klasy średniej. Balco demaskuje stereotypy istniejących klas i podziałów społecznych. Jej prace to portrety socjologiczne, podobnie do fotografii rowerzystów, Jana Bauerove. Martin Kašpar wykonuje zdjęcia młodych mężczyzn reagujących na wiadomość o swoim (czasami tylko fikcyjnym) ojcostwie. Vojtěch Sláma, znany przede wszystkim dzięki klasycznym czarno-białym zdjęciom specyficznie dokumentującymi jego wizualne przeżycia, jest autorem autoportretów i fotograficznego dziennika z cyklu „India Turist”. W stylu starej podróżniczej poetyki czy wręcz fotografii rodzinnej prezentuje osobiste wrażenia z odkrywanych miejsc. W cyklu „Potomni” Barbora i Radim Žůrkovie stworzyli modyfikowane komputerowo portrety fikcyjnych dzieci, łącząc rysy twarzy autorki z twarzami dziesięciu różnych mężczyzn, w tym również jej męża.
Współczesna młoda fotografia z założenia nie zadowala się koncepcyjnie prostymi tematami i próbuje po swojemu interpretować zjawiska, które znamy raczej, jako ulubione tematy brukowców, czy popularnych gazet. Tak jest również w przypadku subiektywnie pojmowanego cyklu poświęconego anoreksji Lukáše Horkého. W przemyślanej opowieści autor próbuje poprzez sugestywne detale, w ulotnych spojrzeniach, fragmentach przestrzeni, w konfrontacji z bezpośrednimi zapiskami z dziennika, pokazać pułapkę mentalnej anoreksji. W ostatniej dekadzie obok wspomnianych tematów pojawia się w czeskiej fotografii również skłonność do skrupulatnego badania osobistego mikroświata, rodzinnej przestrzeni oraz tożsamości często prowadzonych w formie zapisków subiektywnego dziennika. Nie trudno jest w nich o banalność, lub przesadną sztuczność. Jednakże u Evy Malúšové ta koncepcja jest bardzo konsekwentnie i długo stosowana. W opowieści autorka pozostaje w środku mikroświata młodej kobiety. Tym razem w centrum uwagi stawia swoją ciężarną siostrę i subtelne oznaki rodzącego się nowego życia. Lukáš Cetera w cyklu „Niedzielne uniki” koncentruje się na zarysach długiego związku kobiety i mężczyzny. Pojedyncze historie składają się z „migawek rodzinnych”, ukazując partnerów oddanych codziennej rutynowej pracy i działaniom nad budowaniem swojej „małej oazy”.
ITF może pochwalić się różnorodnymi formami fotografii dokumentalnej. Dominują w nich ostatnio: aluzyjne podteksty, nietradycyjne kompozycje oraz twórcze użycie psychologicznego aspektu oddziaływania barw. Ciekawą konfrontacją są prace Petra Nagy i Pavly Ortové przedstawiające różne podejścia do rejestracji tych samych miejskich basenów. O ile Nagy w kolorowych pracach wychodzi od współczesnego pojęcia subiektywnego dokumentu z przestrzenią o wymowie symbolicznej, o tyle Ortová w cyklu „Under Water” śledzi ukryte zachowania kąpiących się, którzy nie podejrzewają, że ktoś ich podgląda.
W ramach projektu „Opawa oczami studentów ITF” powstały wyjątkowe fotografie wyludnionego miasta, które Marek Malůšek wykonał nie w godzinach porannych, jak mogłoby się na pierwszy rzut oka wydawać, ale w trakcie weekendu, kiedy większość mieszkańców wyjeżdża albo zamyka się w prywatnej przestrzeni.
Nawet tak szeroka prezentacja pokazuje jedynie wycinek działań twórczych studentów ITF. Część prac jest niezwykle osobista i ma zabarwienie emocjonalne. Są i te będące składowymi większych projektów, badających pod różnym kątem tożsamość jednostki, społeczne relacje i zależności. Jednakże dopełnieniem każdej wystawy jest jej odbiór przez widzów.
(Aleš Kuneš i Vladimír Birgus)
Galeria Klimy Bocheńskiej w Fabryce Wódek
ul. Ząbkowska 27/31 (w Warszawskiej Wytwórni Wódek „Koneser")
kuratorzy wystawy: Vladimír Birgus i Aleš Kuneš,
współpraca: Václav Podestát i Jiří Siostrzonek
otwarcie wystawy: 27.04, godz. 20.30 / (do 7.05)
|
|
|
|
|
||||